De Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) is per 1 januari 2006 ingevoerd. De WIA geldt alleen voor mensen die vanaf 1 januari 2004 ziek zijn geworden.
Ontvang je al een WAO-uitkering? Dan krijg je niet met de WIA te maken. Voor jou blijft dan de huidige WAO gelden. Ook blijft de huidige Wajong als aparte regeling bestaan.
De Wet WIA legt het accent op wat je nog wel kunt in plaats van wat je niet meer kunt. In deze wet staat werk voorop. Het gaat er niet om wat je níet meer kunt bijdragen aan de maatschappelijke productie. Het gaat erom wat je daaraan wél kunt bijdragen. Dit betekent een breuk met de bestaande WAO, waarin de nadruk vooral ligt op inkomensondersteuning.
De wet bestaat uit twee delen:
- de Regeling inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten (IVA) en de
- Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA).
Aan het eind van het tweede ziektejaar beoordeelt het UWV of zowel jij als je werkgever alles hebben gedaan om jou aan het werk te houden of te laten hervatten. Als dat het geval is, volgt de keuring.
De bestaande keuringscriteria en keuringsprocedure blijven ongewijzigd.
De WIA onderscheidt 3 groepen.
1. IVA: volledig én duurzaam arbeidsongeschikt
Je bent volledig en duurzaam arbeidsongeschikt als je niet meer dan 20% van je laatstverdiende loon kunt verdienen en niet meer beter kunt worden of de kans op herstel gering is. Je komt in aanmerking voor de IVA. Deze uitkering is vergelijkbaar met een volledige WAO-uitkering. De hoogte is 70% van het laatstverdiende loon (of van het maximum dagloon).
Is de kans op herstel aanwezig? Dan word je de eerste vijf jaar jaarlijks herkeurd om te beoordelen of herstel optreedt. Als je op een gegeven ogenblik gedeeltelijk arbeidsgeschikt wordt verklaard, ga je van de IVA naar de WGA. Is dat niet het geval, dan blijf je tot aan het 65ste jaar onder de IVA vallen, tenzij je gezondheidssituatie op een later tijdstip nog verbetert.
2. WGA: gedeeltelijk arbeidsgeschikt: loonverlies tussen de 35% en 80%
Je bent meer dan 35% arbeidsongeschikt, maar niet volledig en niet duurzaam Je komt in aanmerking voor de WGA. Deze regeling is bedoeld voor mensen, die worden verondersteld deels te (kunnen) werken. De nadruk ligt niet meer op het (langere tijd) krijgen van een uitkering, maar op werkhervatting. Daarbij heb je recht op ondersteuning. Het gaat om de kortste weg die wenselijk en haalbaar is om je aan werk te helpen.
De WAO regelde alleen een uitkering over het arbeidsongeschiktheidsgedeelte. Voor de werkloosheid moest een aparte WW-uitkering worden aangevraagd. De regeling WGA bevat zowel het werkloosheids- als het arbeidsongeschiktheidsdeel. Een aparte aanvraag van de WW-uitkering is dus niet nodig.
De WGA kent drie soorten uitkeringen: de loongerelateerde uitkering, de loonaanvulling en de vervolguitkering. Het idee achter de WGA is dat het altijd financieel aantrekkelijk moet zijn om te werken. Daarom krijg je met een WGA-uitkering én werk een hoger inkomen dan wanneer je niet werkt. Dit was bij de WAO niet altijd het geval.
Loongerelateerde uitkering
Om in aanmerking te komen voor een loongerelateerde WGA-uitkering moet je voldoen aan de "26 uit 39 weken"-eis. Dit betekent dat je in de 39 weken voorafgaand aan de eerste ziektedag minimaal 26 weken in dienstbetrekking hebt gewerkt; het maakt niet uit hoeveel uren per week. De duur van de loongerelateerde uitkering is afhankelijk van je leeftijd bij aanvang van de uitkering en vanaf 1 januari 2008 afhankelijk van het arbeidsverleden.
Als je niet werkt, is de hoogte van de uitkering 70% van het laatstverdiende loon. Werk je wel, dan krijg je naast je loon een uitkering van 70% van het verschil tussen je oude loon (waarvoor een maximum geldt) en het nieuwe loon.
Loonaanvulling
Voldoe je niet aan de "26 uit 39 weken"-eis? of stopt je loongerelateerde WGA-uitkering? Dan kom je in aanmerking voor loonaanvulling. Wanneer je volledig maar niet duurzaam arbeidsongeschikt bent, kom je altijd in aanmerking voor de loonaanvulling. Dit geldt ook als je minimaal 50% salaris ontvangt van wat je in theorie nog kunt verdienen (verdiencapaciteit). Dan krijg je naast loon 70% van het verschil tussen je oude loon en je verdiencapaciteit. De uitkering duurt in principe tot aan het 65ste jaar.
Vervolguitkering
Als je niet werkt of met werk minder dan de helft van je verdiencapaciteit ontvangt, krijg je een vervolguitkering. Deze uitkering is 70% van het minimumloon vermenigvuldigd met het percentage van je arbeidsongeschiktheidklasse. De uitkering duurt in principe tot aan het 65ste jaar.
